Elisia’s keuze: De ontdekking van de hemel, Harry Mulisch

woensdag 21 september 2022 13:21

Elisia van Loevezijn is gek op boeken en schrijft al enkele jaren voor zichzelf recensies. Ze studeert culturele wetenschappen aan de Open Universiteit en werkt in de Oude Bieb. Recensies gaan normaliter over de laatste releases. Elisia pakt het anders aan. Dit keer: ‘De ontdekking van de hemel’ van Harry Mulisch.

Is de hemel een organisatie die op het punt staat begrepen en opgerold te worden door de technologisch hoogontwikkelde mens van de twintigste eeuw?
De ontdekking van de hemel (1992) is een totaalroman waarin alle thema’s en obsessies uit het werk van Harry Mulisch in 65 hoofdstukken bijeenkomen. Dit monumentale boek is tegelijk een psychologische roman, een filosofische roman, een tijdroman, een ontwikkelingsroman, een avonturenroman en een alles overkoepelend mysteriespel.

Ik heb al veel gehoord over dit boek. Het heeft een aantal prijzen ontvangen en iedereen is enthousiast na het lezen. Dit maakte mij nieuwsgierig. Want waar gaat het eigenlijk over, en waarom is het zo goed?
De eerste vraag is moeilijker te beantwoorden dan het lijkt. Het verhaal zelf begint met een opdracht vanuit de hemel. Er moet een bepaald persoon geboren worden met de juiste DNA om deze opdracht te voltooien. Wat de opdracht is, is niet meteen duidelijk. Verder gaat het verhaal over de driehoeksverhouding tussen Max, Onno en Ada, drie bijzondere mensen waar de gewenste persoon uit voortkomt. Maar het verhaal is tegelijk veel breder dan alleen de opdracht en hoe die volbracht wordt. Max en Onno zijn aparte figuren, met aparte denkbeelden. Hun gesprekken, die gaan over filosofie, geschiedenis, kunst, muziek, politiek, wetenschap en psychologie maken het boek tot wat het is. Tegelijk heeft Mulisch de Tweede Wereldoorlog in zijn verhaal betrokken: Max heeft een joodse moeder en een vader die een nazi was.

Zo kan ook gelijk de tweede vraag beantwoordt worden: het verhaal is zo goed door zijn diepere betekenissen, betrokkenheid bij de werkelijkheid en bijzondere personages. Ik moet wel eerlijk bekennen dat ik eerst dacht: dit boek is niks voor mij. Het verhaal begint bij Onno, een vreemde snuiter die ik niet meteen begreep. Ook toen Max erbij kwam en omschreven werd als een op seks beluste man zag ik niet veel in het verhaal. Maar gaandeweg leer je de personages steeds beter kennen en wordt het duidelijk waarom ze zo geworden zijn. Dan valt ook ineens de ironie op waar zij veel gebruik van maken. Je moet niet alles wat ze zeggen al te serieus opvatten, terwijl ze wel degelijk met interessante, hoewel soms wat vergezochte, theorieën komen. Door hun blik op de wereld kijk je voor even met een andere blik naar de wereld om je heen.
In het verhaal komt dus veel interessants naar voren. Het blijft echter wel lezen als een roman, verzonnen en met een verhaallijn. Het hele verhaal blijft de nieuwgierigheid; naar de opdracht, waarom alles moet lopen zoals het loopt, hoe het verder zal gaan enzovoorts. Als het boek eenmaal uit is zijn de meeste vragen beantwoordt. Het verhaal is naar het einde toe niet afgerafeld, alles blijft goed uitgewerkt.

Op het verhaal zelf is niets aan te merken dus. De schrijfstijl is wat ouderwets, met veel komma’s en lange zinnen, maar het is ook al een wat ouder boek. Het is zeker niet storend, alles blijft goed te volgen. Maar zoals bij eigenlijk elk boek wel, is hier ook een minpuntje. Er zijn best regelmatig citaten of zinnen in bijvoorbeeld het Duits. Deze worden niet altijd vertaald, waardoor ik soms wat heb moeten opzoeken. Jammer, want dan raak ik uit het verhaal.

Al met al dus zeer tevreden over dit bijzondere, veel geprezen boek. Ik geef het 4,5 sterren.

Informatie schrijver:
Harry Mulisch is in 1927 geboren en in 2010 overleden. Hij is een Nederlandse schrijver en schrijft vooral oorlogsromans. Ook heeft hij verschillende essays en poëzie geschreven.
In 1971 trouwde Mulisch met Sjourdje Woudenberg. Zij kregen twee dochters. In 1987 kreeg hij een zoon samen met zijn vriendin Kitty Saal.

ISBN: 9023470923

https://meningvaneenboekenwurm.jouwweb.nl/

 

Deel dit artikel

  • Muzikaal cabaret (S)Experiment van Kirsten van Teijn

    Blikopzeewolde.nl- In haar voorstelling ‘(S)EXPERIMENT’ onderzoekt Kirsten de vormen van liefde in de 21e eeuw.  Van dit muzikaal cabaret is te genieten op zaterdag 8 oktober  in het theater van The

    Lees meer
  • Blokfluitensemble BRISK (‘Levendig &Wakker’) in De Verbeelding

    Blikopzeewolde.nl- Op zondagmiddag 9 oktober komt BRISK met hun blokfluitrepertoire naar De Verbeelding. BRISK betekent levendig en wakker. “De genadeklap voor het imago van braafheid van de blokfluit”, schreef een recensent

    Lees meer
  • Nieuw seizoen Kunstbende (Jonge makers, grijp je kans)

    Blikopzeewolde.nl- Vanaf vandaag kunnen jonge makers zich weer aanmelden voor het nieuwe seizoen van Kunstbende, dé creatieve community voor iedereen van 13 tot en met 19 jaar. De community biedt gratis

    Lees meer